Ψυχογενής Βουλιμία - Δρ Τέσσα Χριστοδούλου.

Η Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ) χαρακτηρίζεται από δυσλειτουργική συμπεριφορά απέναντι στο φαγητό και είναι συχνότερη στις γυναίκες κατά την διάρκεια της εφηβείας ή στην πρώιμη ενηλικίωση με συχνότητα 1-3%. 
Συνδέεται με την Κατάθλιψη, την Μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας και την κατάχρηση ουσιών.

Το άτομο είναι εγκλωβισμένο σε έναν Φαύλο Κύκλο επαναλαμβανόμενων επεισοδίων υπερφαγίας που συνοδεύονται από αντισταθμιστικές συμπεριφορές ώστε να μην αφομοιωθεί η πλούσια σε θερμιδική περιεκτικότητα και λιπαρά τροφή. 
Οι αντισταθμιστικές μέθοδοι (προκλητός εμετός, χρήση καθαρτικών ή διουριτικών, υπερβολική άσκηση και νηστεία) οδηγούν σε παροδική ανακούφιση, όμως σύντομα οι ενοχές και η δυσφορία οδηγούν στην ενεργοποίηση ενός νέου Φαύλου Κύκλου.

Η ΨΒ χαρακτηρίζεται από μυστικές συμπεριφορές μη ελέγξιμης κατανάλωσης τροφίμων με τα επεισόδια να εμφανίζονται λόγω άλυτων διαπροσωπικών προβλημάτων, έντονης πείνας και αρνητικών συναισθημάτων ως προς το σχήμα/ βάρος του σώματος.

Τα αίτια είναι ένας συνδυασμός δυσλειτουργίας ψυχοκοινωνικών, αναπτυξιακών και γενετικών παραγόντων που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης σε άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, συναισθηματική ακαμψία, αδυναμία προσαρμογής και δυσκολία επίλυσης προβλημάτων. 
Κάποιοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν το αυξημένο βάρος στην παιδική ή την εφηβική ηλικία, η τελειοθηρία, το οικογενειακό ιστορικό και η κακοποίηση.

Μέσω της Γνωστικής Συμπεριφορικής Θεραπείας το άτομο εκπαιδεύεται και αποκαθιστά την διατροφική δυσλειτουργία, τροποποιεί τον τρόπο σκέψης εντοπίζοντας τις γνωστικές διαστρεβλώσεις και τα αρνητικά συναισθήματα που το οδηγούν στην προβληματική συμπεριφορά απέναντι στο φαγητό. 
Είναι μίας βραχείας διάρκειας παρέμβαση (18-24 συνεδρίες) όπου το άτομο ενθαρρύνεται να χρησιμοποιεί ημερολόγιο για να καταγράψει τα επεισόδια υπερφαγίας. 

Ακολουθούνται τα εξής στάδια: 
α.) καταγραφή των επεισοδίων υπερφαγίας, των σκέψεων και συναισθημάτων 
β) εισαγωγή ενός υγιεινού τρόπου διατροφής προκειμένου να εξαλειφθούν τα επεισόδια υπερφαγίας 
γ.) υιοθέτηση εναλλακτικών τρόπων διαχείρισης της παρορμητικής συμπεριφοράς 
δ.) Ψυχοεκπαίδευση. 

2. α.) Εισαγωγή τροφών που αποφεύγονται και τροποποίηση άκαμπτων κανόνων δίαιτας. 
β.) ανάπτυξη δεξιοτήτων για την αντιμετώπιση δυσκολιών που προκαλούν επεισόδια υπερφαγίας.
 γ.) αναγνώριση και μεταβολή του δυσλειτουργικού τρόπου σκέψης 
δ.) εξέταση του ρόλου των οικογενειακών και κοινωνικών παραγόντων. 

3. α.) προγραμματισμός για το μέλλον βάσει ρεαλιστικών προσδοκιών και μεθόδων που μπορεί να ακολουθήσει το άτομο σε περίπτωση επανεμφάνισης του προβλήματος. 
β.) Επανεξέταση των πιο χρήσιμων τεχνικών ώστε το άτομο να μπορεί να σχεδιάσει ένα πλάνο για την αντιμετώπιση τυχόν μελλοντικών δυσκολιών.

Μέσω της φαρμακοθεραπείας ελέγχονται ως ένα βαθμό τα επεισόδια υπερφαγίας και οι παρορμήσεις που οδηγούν σε αντισταθμιστικές μεθόδους όμως ο συνδυασμός με την ψυχοθεραπείας οδηγεί σε γρηγορότερη και πιο αποτελεσματική ίαση.

Της Δρ Τέσσας Χριστοδούλου PhD, C Psych, AFBPsS, CSci
http://www.psixologikosfaros.gr/