Η ψυχολογία του επενδυτή και η ψευδαίσθηση του ελέγχου...

Κάθε επενδυτής είναι - ή τουλάχιστον νομίζει ότι είναι - διαφορετικός από τους άλλους. 
Πιστεύει ότι είναι σε θέση να αξιολογεί πληροφορίες και στοιχεία, ότι ενεργεί πάντα κατόπιν ωρίμου σκέψεως, ότι ξέρει τα "τερτίπια"των αγορών και τους κινδύνους. 
Ομως, η συστηματική επιστημονική μελέτη της συμπεριφοράς των επενδυτών αποδεικνύει ότι όλοι κινούνται με βάση ορισμένους κοινούς κανόνες.

Κάθε επενδυτική κίνηση είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας λήψης αποφάσεων, η οποία εμπεριέχει πλήθος στοιχείων σχετιζόμενων με  την ψυχολογία. 
Κάποια από αυτά, είναι κοινά σε όλους. 
Αλλα έχουν άμεση σχέση με την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα.

"Οι περισσότεροι επενδυτές  αγνοούν την ψυχολογική και συναισθηματική αυτή διάσταση των επενδυτικών αποφάσεων. 
Γι αυτό συχνά αδυνατούν να τις εξηγήσουν και να τις δικαιολογήσουν". 
Το επισήμανε ο Kim Cramer Larsson, τεχνικός αναλυτής της Saxo Bank,  σε παρουσίασή με θέμα τη «Συμπεριφορική Χρηματοοικονομική; 
Τεχνική Ανάλυση».

Οπως είπε, όλοι οι επενδυτές νιώθουν περίπου ως «ειδικοί» επί του θέματος και ακούνε αυτό που θέλουν να ακούσουν. 
Στην αγορά υπάρχουν χιλιάδες πληροφορίες. 
Επιλέγουν να μην επεξεργάζονται τις πληροφορίες που δεν τους είναι αρεστές.

Και επειδή θεωρούν εαυτούς ως «ειδικούς», δεν αλλάζουν εύκολα γνώμη - ακόμα και όταν υπάρχουν  γεγονότα που αντιστρατεύονται τις απόψεις τους.

Το χειρότερο: 
Είναι πεπεισμένοι ότι μπορούν να νικήσουν την αγορά με τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους.
Πιστεύουν δε ότι έχουν πάντα καλή και επαρκή πληροφόρηση, που τους φέρνει σε θέση υπεροχής έναντι των άλλων "παικτων" της αγοράς. 
Αποκτούν έτσι υπερβολική εμπιστοσύνη στον εαυτό τους - τόση ώστε να πέφτουν αναπόφευκτα σε επαναλαμβανόμενα λάθη.

- Παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα όταν καταγράφουν απώλειες από μια επένδυση.

- Επενδύουν επιπλέον κεφάλαια σε μια μετοχή που καταγράφει απώλειες, προκειμένου να μειώσουν την μέση τιμή κτήσης.

- Δίνουν μεγάλη προσοχή στην πρώτη πληροφορία που μαθαίνουν. 
Κατόπιν επεξεργάζονται όλες τις περαιτέρω πληροφορίες, αλλά παίρνουν αποφάσεις δίνοντας μεγάλη βαρύτητα στην πρώτη πληροφορία.

Οι έρευνες δείχνουν ότι όσο πιο πολύ χάνει ο επενδυτής από μια τοποθέτηση, τόσο πιο ριψοκίνδυνος γίνεται.

Συνήθως, όταν έχει απώλειες από  κάποια τοποθέτηση,  αλλάζει τον επενδυτικό τους ορίζοντα: 
Αναβάλει τη ρευστοποίηση, ελπίζοντας ότι γρήγορα θα έλθει η ανάκαμψη και θα "ρεφάρει".

Μιά άλλη κοινή συμπεριφορά των επενδυτών είναι ότι  προσπαθούν να αποφύγουν τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλεί η ζημία. 
Γι αυτό, όταν σε μιά τοποθέτηση τους έχουν απώλειες, ρίχνουν κι άλλο χρήμα σ' αυτήν, μειώνοντας τη μέση τιμή κτήσης. 
Ετσι μπορούν να ισχυριστούν (στον εαυτό τους και στους άλλους) ότι μείωσαν την (ποσοσστιαία ή ανά μετοχή) ζημιά και θα μπορέσουν ευκολότερα να την καλύψουν.

Επενδυτική ψυχολογία και πειθαρχία

Χρειάζεται πειθαρχία
Το 90% της συγκεκριμένης συμβουλής είναι να έχουν κατανοηθεί όλα τα παραπάνω. 
Θα πρέπει ο επενδυτής να κρατάει επενδυτικό ημερολόγιο. 
Αυτό τον βοηθάει να σκέφτεται πιο καθαρά και να μαθαίνει από τα λάθη του.

Δεν πρέπει να αλλάζει ο επενδυτικός ορίζοντας
Οι επενδυτές πρέπει να είναι πειθαρχημένοι  όσον αφορά τον επενδυτικό τους ορίζοντα και να μην αλλάζουν χωρίς ουσιαστικό λόγο τη στρατηγική τους.

«Σκότωσε τους αγαπημένους σου»
Οι επενδυτές δεν πρέπει να "ερωτεύοντα"ι μια επένδυση μόνο και μόνο επειδή βλέπουν θετικά μια εταιρία ή τα προϊόντα-υπηρεσίες που παράγει.

Αγάπα τις ζημίες σου

Ο επενδυτής πρέπει να μάθει να «αγαπάει» τις ζημίες του. 
Ενα σημαντικό "προσόν" είναι να  μπορεί να κλείνει θέσεις με ζημιά όταν η αγορά (ή η συγκεκριμένη μετοχή) πηγαίνει κάτω και να μην το αναβάλει, ελπίζοντας αορίστως σε κάποια ανάκαμψη που θα τον γλιτώσει απ τη ζημιά. 
Αυτό και μόνο μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά όσον αφορά την επίτευξη κέρδους και την απόδοση των τοποθετήσεων.

Άφησε το κέρδος να τρέξει

Οταν οι μετοχές τους ανεβαίνουν, συνήθως οι επενδυτές κατοχυρώνουν πολύ γρηγορότερα μικρά κέρδη. 
Αντίθετα, όταν πέφτουν αφήνουν τις ζημίες να αυξάνονται.